wffa Logo






>
Oficjalna fotografia Słowacji /1939-1945/ / The official photographs of Slovak State /1939-1945,
kurator / curator: Bohunka Koklesowa,
1 / 3
Pierwsza Słowacka Republika (1939-1945) politycznie i ideologicznie była podporządkowana Niemcom. W jawny sposób wspierała idee narodowego socjalizmu, konsekwentnie adoptując i prowadząc politykę anty-żydowską oraz zasilając szeregi niemieckiej armii podczas ataku na Polskę (1939), czy ZSRR (1941). Kluczowe aspekty życia w Słowacji w tym okresie były powiązane z politycznymi decyzjami podejmowanymi przez rząd dotyczyły m.in.: uzbrojenia ludności, tworzenia zbrojnych formacji jak Gwardia Hlinkowska, czy Młodzież Hlinki, propagowania kult wodza, współpracy kościoła z państwem, cenzury w mediach, likwidacji ludności z powodów rasowych, wyrazistego określanie roli mężczyzn i kobiet itp. Podobnie do innych totalitarnych systemów, reżim faszystowski, który znalazł podatny grunt w Słowacji, opierał się na zafałszowanej wizji świata, pozornie bezpiecznego, wolnego od problemów, politycznie i ekonomicznie doskonale prosperującego.

Oficjalna fotografia Słowacji (1939-1945) bazowała na „ręcznie sterowanej” wizualnej informacji uwzględniającej scenę polityczną i w zależności od nastrojów, czy wydarzeń, natychmiastowo rozpropagowywanej przez ocenzurowane media. Rozpowszechniały one oficjalny wizerunek Słowacji wolnej od konfliktu, bezproblemowej, o określonej politycznej pozycji i silnej narodowej tożsamości, mogące pochwalić się wzrostem ekonomicznym, socjalnym dobrobytem, a także sukcesami słowackiej armii na froncie wschodnim. Fotografia traktowana była wówczas jako bezsporne świadectwo prawdy wydarzających się faktów historycznych. Chociaż zdjęcia sprawiały wrażenie świadectwa, niejednokrotnie pokazywały zafałszowane sytuacje, wcześniej sztucznie zaaranżowane i zagrane oraz zarejestrowane na potrzeby propagandy ideologii narodowego socjalizmu. Przy użyciu fotografii manipulowano opinią publiczną i poddawano ocenie decyzje polityczne oraz opinie rządu, a problematyczne wydarzenia po prostu znikały z centrum publicznej uwagi.

Ta ogromna potrzeba kreowania zafałszowanej wizji świata i pokazywania oficjalnego wizerunku słowackiego państwa wyrażała się poprzez rejestrację dobrze wyreżyserowanych mini sytuacji z uczestnictwem tłumów. W centrum zainteresowania znalazły się m.in.: masowe publiczne wydarzenia, będące demonstracją poparcia narodu słowackiego dla totalitarnego wodza. Wojskowe demonstracje, dożynki, katolickie pielgrzymki, święta narodowe, urodziny Adolfa Hitlera, wydarzenia okolicznościowe, manifestacje Młodzieży Hlinki, marsze gwardii, pokazy wojskowe z udziałem członków partii politycznych, reprezentantów kościoła katolickiego i oczywiście trybuny dla przywódców władzy politycznej, jako główny punk programu. Wydarzenia te miały pokazywać polityczną, narodową i religijną jedność Słowaków.

Wystawa „W cieniu Trzeciej Rzeszy“ stanowi wybór z oficjalnego rezerwuaru słowackiej fotografii z tego czasu. Indywidualne reportaże opowiadają historię państwa od momentu jego ukonstytuowania się, poprzez polityczny rozwój, wizje „pięknego jutra”, aż po rozczarowanie ludności po bitwie pod Stalingradem, kolejne kroki ku upadkowi, zakończone bombardowaniem Bratysławy w 1944 r. Powstanie i upadek państwa słowackiego pokazane zostały w dwojaki sposób. Pierwszy podejmuje wątek świętowania w przedstawieniach zafałszowujących historię, i drugi – to fotograficzna rekonstrukcja wydarzeń odtworzonych niezwłocznie po ich zaistnieniu. Terminem „zafałszowana historia“ posługujemy się dla określenia historii „zrekonstruowanej“ na potrzeby rządu. To „nowe, ostatnie [newly]“, definiuje „pseudo historię“. Wiele wydarzeń zostało zaaranżowanych wyłącznie dla potrzeb ich rejestracji i następnie upowszechnienia w mediach.

Relacje fotograficzne były zarządzane odgórnie przez Departament Fotografii Słowackiego Biura Prasowego (STK) założony w 1938 i zlikwidowany w marcu 1945. Była to oficjalna agencja prasowa rządu słowackiego, z Departamentem Fotografii, jako integralną częścią jej struktury. Założycielem Departamentu był fotograf prasowy Joseph Cincík, z Ladislavem Rollerem, Jozefem Teslikiem, Kolomanem Cíchym, Antonem Tarkošem i innymi fotografami freelacerami zaproszonymi do współpracy. Większość z nich należała do ówczesnej generacji słowackich fotografów prasowych. Fotografii uczyli się na kursach wieczorowych w SUR Amateur Photography i YMCA przed 1939. Swoją wiedzę i doświadczenia wykorzystali rejestrując w fotografiach oficjalny obraz państwa słowackiego. Zdjęcia udostępnione dzięki Słowackiemu Narodowemu Archiwum.

Galeria Stara ZPAF
pl. Zamkowy 8
wernisaż: 5.05. godz. 18.00 (czynna do 28.05.2011)
Kuratorka wystawy: Bogunka Koklesova

Wystawa odbywa się w ramach VII Warszawskiego Festiwalu Fotografii Artystycznej 2011


The first Slovak Republic (1939–1945) was ideologically and politically subordinated to Germany. It openly supported the ideas of National Socialism, consistently adopted and implemented anti-Jewish meas- ures, and stood alongside the German army in the attack on Poland (1939) and the USSR (1941). The crucial aspects of life in Slovakia were affected by political decisions made by the government e.g. militariza- tion of the population in the organizations such as Hlinka Guard or Hlinka Youth, cult of the leader, church and state collaboration, media censorship, the liquidation of the population under the racial laws, identifying well-defined roles for women and men etc. Like any other totalitarian system, fascist regime established in Slovakia created a fake world and the illusion of safety, trouble-freeness, political and economic progress.

Official photographs of the Slovak State (1939–1945) formed the base for visual intelligence, took accounts of the current political scene and were almost immediately published in the print media controlled by censorship. They demonstrated the offi- cial image of Slovakia, which was essentially a conflict-free, unproblem- atic, indicating the country with a clear political position, proclaiming a national identity, country with the fast developing economy, social welfare and of course the success of the Slovak Army on the Eastern Front. The photography was understood by contemporaries as indis- putable witness, the absolute truth of the recorded historical events. Although the image remains a witness, it often portrays a false situ- ation, which was thought out in advance and staged for the needs of ideology of nationalist socialism propaganda. The photographs manip- ulate public opinion and via image justify the government policy deci- sions and opinions and problematic events simply displace from the centre of public attention.

There was an urgent need to create a fake world and produce the official image of the Slovak state and the crowds of thousands or well designed micro situation with a few characters were often rendered. And among the most common were especially mass public events, demonstrating the support of the na- tion for a totalitarian leader. Military parades, harvest home festivals, Catholic pilgrimages, national anniversaries, birthdays of Adolf Hitler, memorandum ceremonies, mass exercises of Hlinka Youth, marches of guardsmen where one could expect the parades, soldiers show, mem- bers of political parties and the Guard, representatives of the Catholic Church and of course grandstands for protagonists of political power as part of the program. These events were held in order to represent political, national and religious unity of the Slovaks.

In the Shadow of the Third Reich exhibition presents a selection of the Slovak state official photographs. Individual reportages follow the story of the Slovak state from its establishment, political rise, vision of grand tomorrow to the disillusionment of the population after the battle of Stalingrad and the subsequent proliferation concern, ending with the images of the bombarded Bratislava in 1944. The rise and fall of the Slovak state presents mainly staged photographs with two methods employed. First one was based on capturing of celebrations of the falsified history images and the second one on photographic recon- struction of events re-created immediately after they had faded. The term „falsified history“ we use to describe history that is re-written for the purposes of government. Thus, „newly“ defined „pseudo history“, e.g. about the origin of the Slovaks in our territory or false reasoningregarding historic partnership between the Slovaks and Germans were integrated directly into many spectacular events of the Slovak state. Many events were set up only for the camera and subsequent publica- tion in the media.

Photographic coverage was directed by the photo-department of Slovak Press Office (STK) founded in 1938 and shut down in March 1945. It was the official press agency of the Slovak state, with the photo-department as an important part of its struc- ture. The founder of the departments was press photographer Joseph Cincík, with Ladislav Roller, Jozef Teslik, Koloman Cícha, Anton Tarkoš and other freelance photographers later invited to participate. The majority of them belonged to the founding generation of Slovak press photography. They gained the knowledge of photography at evening classes or SUR amateur photography courses at YMCA before 1939. Knowledge and experience on ways of taking photographs from the interwar period they implemented into their work while taking official photographs for the Slovak state. Photographs provided by the Slovak National Archive.

Bohunka Koklesová
curator

Galeria Stara ZPAF [Old Galery ZPAF]
8 Zamkowy sq.
Show Opening: 5.05, 6 p.m. (opened till 28.05.2011)
Show curator: Bogunka Koklesova

Show is in frame of 7th Warsaw Festival of Art Photography 2011

Powrót / Back